İstanbul'da yapılan bir sirkte çekilmiş fotoğraf.

Dün akşam gördüğüm televizyon programında üç beş tane yaşını başını almış adamın harıl harıl onu şurda oynatsa çok güzel olurdu bu bence tam gol pozisyonu hayır bu o golü atmalıydı tartışmaları üzerine bu yazıyı yazma ihtiyacı duydum.

Bu durumu da sirk kültürüyle bağdaştırdım çünkü öyle çok ortak nokta yakaladım ki ikisi arasında bu kadar olur dedirtecek cinsten. Geliştiğini zannettiğim insan beyninin tıpkı televizyonlarda aynı programların farklı kılıklara büründürülerek ısıtılıp karşımıza çıkartılması gibi aynı oyunlarla -fakat bu oyunları farklı formlara bürüyerek- eski zamanlardan beri uyutuludğunu anlamak güç olmadı.

Aklıma en  başta Eski Roma Uygarlığı geldi. Başka ne gelebilirdi ki zaten, halkı uyutmak adına Ekmek ve Sirk Politikası denen bir politikaları olan bir uygarlıktan başka ne gelebilirdi benim aklıma. Şimdi gelelim bu politikaya efendim. Bu adamlar insanların  serbest zamanlarında oluşan boşlukta geçirdikleri zamanı homojenleştirmişler. İnsanları sirke (günümüz televizyonu) yönlendirmişler eğlenmeleri için oysa ki Antik Çağ Yunanı bu vakti düşünerek geçirmiş, nasıl da gelişmişler. Gel gelelim sirkte ateş yutanlar mı ararsınız, taklalar atıp türlü şempanzelikler yapanlar mı ararsınız ve daha bunun gibi bir sürü şey bir de bu Eski Romalı abiler gladyatörler bulmuşlar dövüşsünler diye. İnsanlar böylece serbest zamanlarında geçirdikleri vakti eğlenceye yatırır olmuşlar. Düşünce sistemi ağır ilerlemeye başlamış. Bir de “Ekmek” bölümü var bu olayın tabi onda da halkı aç kalmayacak kadar doyurmuş devlet. Karnı kısmen tok olan halk durumu pek iyi olmasa bile boş vaktinde de eğlencesini bulunca hiç sesini çıkarmamış kötü giden duruma karşı.

Tabii bu durum düşünceyi, sanatı ve bunun benzeri birçok gelişim ögesini ezmiş geçmiş. Demokrasi ve gelişimin beşiği sayılan topraklar bu duruma hasret kalmış. Tek tip düşünen bireyler çıkmaya başlamış piyasaya ki doğal şekilde bu demokrasinin başlıca düşmanıdır.

Gelelim modern zaman sirklerine yani televizyon ve futbola. Günümüz insanı tıpkı yerde yatan bir gladyatörün üzerinde kılıcıyla duran diğer gladyatöre haykırırmışçasına haykırıyor televizyon başında veya tribünde ” Kır! Kır! , Vursana Ulan!, Gooooool!”. Ben bir fark göremiyorum açıkçası fanatikçe maç izleyen insanla gladyatör dövüşü veya sirk izleyen adam arasında. İnsanların zevkleri homojenleştiriliyor eğer siz her kanalda pazar akşamı magazin ve futbol programı görüyorsanız. Bu işte ters giden birşeyler var demektir.

Televizyon tarafından veya metalaşmış bir spor tarafından uyutuluyorsunuz, uyutuluyoruz. Serbest vaktimizi bu tip kitle eğlencesi haline gelmiş ürünleri tüketerek geçiriyor ve fikirsel olarak yararlı şeyler üretemiyoruz. Üretemediğimiz yetmiyormuş gibi başımıza gelenleri ve içerisinde bulunduğumuz durumu farkedemiyoruz. Bu da açıkçası bana çok acı veriyor. Modern zamanda modernleşmiş bir sirk kültürüyle karşı karşıya kalmak bana çok acı veriyor. Televizyonun uykusundan uyandığımızda ve homojenleşmemiş bir serbest zamanda görüşmek dileğiyle.

Sağlıkla kalın.