“Onlara taş atmadık,

[Özgürlük istiyoruz] diye ağladık

Onlarsa ateş ettiler.”

Bu motto, Neda diye bilinen “Neda Agha Soltan” isimli İranlı genç kadına destek hareketine ait. İran İslam Cumhuriyeti’nin son seçimlerinde özgürlük için sokaklara dökülen insanlardan yalnızca biriydi Neda. Neda’nın “Oyum Nerede?” hareketlerinde sembol isim olmasına sebep olan şey ise Basij askerlerinin onu öldürmesi(*) ve onun öldürüldüğü videonun internete düşmesiydi. Bir dakikadan kısa bir süre içinde ölmüştü.

Ahlak polisinin kol gezdiği(**), onlara göre toplumsal normlara ve tabulara karşı olan her hareketin ellerinin böcekli torbalarda bekletildiği bir ülkedir İran. Şimdi insanlar gece partilerine katılabilmek için sesi dışarıya iletmeyen evlerde gizlice eğleniyorlar. Üstelik yakalanırlarsa hayatlarının son bulacağını bildikleri halde. Belki de yaşadıklarını düşünmüyorlardır.

Show TV’de tatil haberi yapmak isteyen bir muhabir yanlışlıkla İran demokrasisi hakkında haber yapmıştı. Durum öyle ki Rus turistlerden çok İranlı turist vardı tatil beldesinde ve hepsi ülkelerinde olmayan demokrasi yüzünden Türkiye’de uzun süreli kaldıklarından bahsediyorlardı Rus turistlerle ilgili haber yapmak isteyen muhabire.

“Neda, yüzsüzlük için bir yüzdü,

Biz de sessizlik için ses.”

*Bilindiği üzere, reformcu Musavi ve Ahmedinejad arasında sert tartışmalar olmuştu. Devlet ve reform yandaşları protestolarda çatışmış, İran tüm insan haklarını hiçe saymıştı.

**Emre Kongar’ın “Tarihimizle Yüzleşmek”inde Osmanlı toplumu için kullandığı ‘din-tarım toplumu’ tabirine tam anlamıyla uyan İran halkını  sıkı denetimde tutup egemenliği süreklileştirmek için oluşturulmuş sindirme timleri. Kaldı ki 1960 öncesi İran toplumunun ne kadar din-tarım toplumu olduğu tartışılır. Binlerce yıllık medeniyetin bugün bu noktalara gelmesi pek de hoş karşılayabileceğim birşey değil.

http://weareallneda.com/ adresine giderek Neda için oluşturulan ziyaretçi defterine cümlelerinizi bırakabilirsiniz.

Neda kimdir?

Neda’ya ithaf.

Damien Rice’ın “The Blower’s Daughter” şarkısı ise Neda gibi özgürlükleri, gayeleri için can veren “Rüzgarın Çocukları” için… Saygıyla anıyorum.